شورایی سه نفره مسئول دوره انتقال شد
با اعلام رسمی خبر مرگ علی خامنهای در پی حمله نظامی اسرائیل و آمریکا، شورایی متشکل از مسعود پزشکیان رئیس دولت چهاردهم، غلامحسین محسنی اژهای رئیس قوه قضاییه و یکی از فقهای شورای نگهبان مسئولیت دوره انتقال رهبری حکومت را به عهده میگیرند. علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز ساعتی پیش از تشکیل شورای رهبری و معرفی رهبر جدید جمهوری اسلامی در روزهای آینده خبر داد.
علی خامنهای رهبر ۸۶ ساله جمهوری اسلامی بامداد شنبه نهم اسفندماه ۱۴۰۴ با حمله نظامی اسراییل و آمریکا در «بیت رهبری» در تهران کشته شد. بر اساس گزارشهای تأییدشده از سوی جمهوری اسلامی زهرا حداد عادل همسر مجتبی خامنهای، هدی خامنهای دختر علی خامنهای و همسرش مصباحالهدی باقری کنی و یکی از نوههای علی خامنهای که هویت او هنوز اعلامنشده در این حمله کشته شدند.
حملات نظامی اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی از ساعت ۹:۳۰ بامداد شنبه نهم اسفند آغازشده است. بیت رهبر جمهوری اسلامی در پایتخت از نخستین اهداف این حملات بود. از بعد از ظهر شنبه خبرهایی غیررسمی درباره احتمال بالای مرگ علی خامنهای مطرح شد. این خبر شامگاه شنبه به وقت محلی از سوی اسرائیل و آمریکا تأیید و گفته شد بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ تصاویر جسد علی خامنهای را دیدهاند.
خبرگزاری «فارس» وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ساعت یک بعد از ظهر شنبه از سلامت شماری از مقامات ارشد حکومتی در پی حملات موشکی و هوایی خبر داد اما نامی از علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی نبرد. خبرگزاری «فارس» مدعی شد محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی، مسعود پزشکیان رئیس دولت، علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی، غلامحسین محسنی اژهای رئیس قوه قضاییه و امیر حاتمی فرمانده کل ارتش از حملات صبح شنبه اسرائیل و آمریکا جان سالم بهدر بردهاند.
در حالی که مقامات مختلف ادعای سلامت علی خامنهای را مطرح میکردند، رسانههای جمهوری اسلامی با چند ساعت تأخیر و در بامداد یکشنبه دهم اسفندماه اعلام کردند. با اعلام خبر رسمی مرگ علی خامنهای دولت، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ستاد کل نیروهای مسلح بیانیههایی جداگانه صادر کردند. دولت مسعود پزشکیان با اعلام ۴۰ روز عزای عمومی و یک هفته تعطیلی در بیانیهای نوشت: «این جنایت بزرگ هرگز بیجواب نخواهد ماند و برگ تازهای از تاریخ جهان اسلام و تشیع را رقم خواهد زد.»
در بیانیه دولت تأکید شده بود که «این بار نیز با تمام قدرت و صلابت، به پشتگرمی امت اسلامی و آزادگان جهان عاملان و آمران این جنایت بزرگ را پشیمان خواهیم ساخت.»
تعطیلی یکهفتهای و ۴۰ روز عزای عمومی در پی مرگ علی خامنهای در حالی اعلامشده که از روز شنبه نهم اسفندماه به علت شرایط جنگی مدارس، مهدکودکها، دانشگاهها و اغلب شرکتهای خصوصی تعطیل شدند. همچنین بخش دولتی و بانکها نیز به حالت نیمه تعطیل درآمده و با ۵۰ درصد ظرفیت مشغول به خدماترسانی هستند! از سوی دیگر ساعتی پس از تأیید رسمی مرگ علی خامنهای از سوی اسرائیل و آمریکا، شهروندان زیادی در شهرهای مختلف ایران به شادی پرداختند. بر اساس ویدئوهای منتشرشده در برخی شهرها شهروندان از پنجره خانهها هورا میکشیدند و دست و سوت میزدند.
در برخی شهرها از جمله کرج، شاهین شهر، ممسنی، مشهد و دهلران شهروندان به خیابان آمدند به رقص و شادی پرداختند.
مرگ علی خامنهای همچنین موجی از واکنشهای مثبت را در میان ایرانیان خارج از کشور که بسیاری از آنها به علت فشارهای سیاسی و اجتماعی تحمیلشده از سوی حکومت تحت رهبری علی خامنهای ناچار به ترک ایران شده بود در پی داشت. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ستاد کل نیروهای مسلح ایران نیز طی ساعات گذشته در بیانیههایی آمریکا و اسرائیل را تهدید به انتقام کردند.
ستاد کل نیروهای مسلح ایران مدعی شده «آمریکای جنایتکار و رژیم منحوس صهیونیستی را باقدرت، صلابت و حمایت مردم شریف پشیمان خواهیم کرد و راه آن رهبر حکیم و مقتدر را تا آخرین قطره خون و تسلیم دشمنان ادامه خواهیم داد.»
سپاه پاسداران نیز در بیانیه دیگری اعلام کرد که «در مقابله با توطئههای داخلی و خارجی و مجازات درسآموز متجاوزان» ایستادگی خواهد کرد.
در این بیانیه تأییدشده رهبر جمهوری اسلامی در محل کار خود در «بیت رهبری» کشته شد. بر اساس این بیانیه، او در لحظه کشته شدن «در حال انجام وظایف محوله» و حضور در دفتر کار خود بوده و این حمله بامداد شنبه ۹ اسفند رخداده است.
محمد مخبر دزفولی از مشاوران و دستیار علی خامنهای نیز بامداد یکشنبه دهم اسفندماه ۱۴۰۴ اعلام کرد شورایی متشکل از مسعود پزشکیان رئیس دولت چهاردهم، غلامحسین محسنی اژهای رئیس قوه قضاییه و یکی از فقهای شورای نگهبان مسئولیت دوره انتقال رهبری حکومت را به عهده میگیرند. محم مخبر با اشاره به اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی گفت «در شرایطی که مقام رهبر به هر دلیلی بهطور موقت خالی بماند، شورایی متشکل از رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه و یکی از فقهای شورای نگهبان به انتخاب مجمع تشخیص مصلحت نظام، مسئولیت اداره موقت امور را بر عهده میگیرند.»
در اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی آمده «هرگاه رهبر از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود، یا فاقد یکی از شرایط مذکور در اصول پنجم و یکصد و نهم گردد، یا معلوم شود از آغاز فاقد بعضی از شرایط بوده است، از مقام خود برکنار خواهد شد. تشخیص این امر به عهده خبرگان مذکور در اصل یکصد و هشتم میباشد.»
در ادامه آمده «در صورت فوت یا کنارهگیری یا عزل رهبر، خبرگان موظفند در اسرع وقت نسبت به تعیین و معرفی رهبر جدید اقدام نمایند. تا هنگام معرفی رهبر، شورایی مرکب از رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه و یکی از فقهای شورای نگهبان به انتخاب مجمع تشخیص مصلحت نظام، همه وظایف رهبری را بهطور موقت به عهده میگیرد. چنانچه در این مدت یکی از آنها به هر دلیل نتواند انجاموظیفه نماید، فرد دیگری به انتخاب مجمع، با حفظ اکثریت فقها در شورا، به جای وی منصوب میگردد.»
علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی بامداد یکشنبه ۱۰ اسفندماه ۱۴۰۴ در گفتگویی که از صداوسیمای جمهوری اسلامی پخش شد اعلام کرد «طبق قانون اساسی برای آینده ایران در شرایط فقدان رهبری فکر شده و به زودی شورای موقت رهبری تشکیل خواهد شد یعنی در اصل ۱۱۱ قانون اساسی در مورد اینکه جامعه رهبری به هر دلیل نداشته باشد فکر شد که برای موقت رئیسجمهور و رئیس قوه قضاییه و یکی از فقهای شورای نگهبان به انتخاب مجمع تشخیص مصلحت نظام اینها وظایف رهبری در کشور را به عهده خواهند داشت تا اینکه رهبر بعدی انتخاب شود و این کار در اسرع وقت صورت خواهد گرفت و امروز این پیگیری میشود که شورای موقت رهبری تشکیل شود و مطابق قانون اساسی وظایفی که بر عهدهاشان است انجام دهند.»
هادی طحان نظیف سخنگوی شورای نگهبان نیز بامداد یکشنبه ۱۰ اسفندماه اعلام کرد «طبق قانون اساسی انتخاب رهبر جدید وظیفه مجلس خبرگان است. طبق اصل ۱۱۱ قانون اساسی تا زمان تشکیل جلسه توسط مجلس خبرگان رهبری و انتخاب رهبر جدید، شورای موقت رهبری متشکل از رئیسجمهور، رئیس قوهقضائیه و یکی از اعضای فقهای شورای نگهبان به صورت موقت عهدهدار امور خواهد شد.»
علی خامنهای از سال ۱۳۶۸ و پس از مرگ روحالله خمینی بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی منتخب شد و ۳۶ سال رهبری او از تاریکترین دورههای تاریخ ایران به شمار میرود. علی خامنهای تنها دو ماه پیش از مرگ و در جریان اعتراضات دی ۴۰۴ با صدور دستور سرکوب مسلحانه دهها هزار شهروند معترض در خیابان، جمهوری اسلامی را در صدر سرکوبگرترین حکومتهای جهان قرار داد. کشتار دهها هزار تن طی دو روز و در گسترهای به پهنای همه استانهای کشور، در شرایط صلح و از سوی حکومت مستقر، در تاریخ ایران بیسابقه بوده است.
بیش از سه دهه رهبری علی خامنهای با برنامه هستهای جمهوری اسلامی، فعالسازی نیروهای نیابتی حکومت در کشورهای منطقه و جهان، ایجاد شبکههای مافیایی تنومند رانت و فساد در ساختار اقتصادی و اجرایی کشور و توهم قدرت نخست منطقه بودن و عمق نفوذ در منطقه، ایران و ملت ایران را با چالشها و تهدیدهای مختلفی روبرو کرد.
برگرفته از کیهان لندن
